Opryszczka w ciąży – czy może być niebezpieczna?

Choć mało kto przejmuje się przesadnie wirusem opryszczki (HSV) to wiele kobiet w ciąży widząc na ustach pierwsze oznaki zimna zastanawia się, czy może ona zagrozić dziecku. Czy faktycznie opryszczka może zaszkodzić ciąży? Czy należy ją wtedy leczyć? Kiedy skonsultować się ze specjalistą? O tym wszystkim dowiesz się, czytając dzisiejszy artykuł.

Czy opryszczka jest niebezpieczna w ciąży?

Opryszczka może, ale wcale nie musi być groźna jeśli wystąpi w okresie ciąży. Zanim jednak jednoznacznie odpowiemy na to pytanie, warto powiedzieć, że zakażenie wirusem HSV, który jest odpowiedzialny za powstawanie opryszczki, możemy podzielić na pierwotne i wtórne.

O zakażeniu pierwotnym mówimy wtedy, gdy zarażamy się opryszczką po raz pierwszy. W takiej sytuacji oprócz klasycznych objawów w postaci grudki, która w późniejszym czasie wypełnia się płynem, pęka i powoduje bolesne nadżerki, występują jeszcze objawy ogólne, do których zaliczyć można między innymi:

• gorączkę,
• ogólne osłabienie,
• powiększenie węzłów chłonnych,
• ból głowy.

Zakażenie wtórne powstaje na skutek „wybudzenia” uśpionego wirusa. Powstaje ono na skutek czynników wyzwalających takich jak np. przewlekły stres, niewłaściwa dieta czy obniżona odporność, z którą mamy przecież do czynienia w trakcie ciąży.

Jak pokazują badania blisko 90% osób w naszym kraju posiada aktywne przeciwciała przeciw wirusowi HSV, znaczy to tyle, że w swoim życiu przeszli zakażenie opryszczką, a biorąc pod uwagę ogromne obciążenie organizmu kobiety w trakcie ciąży, wychodzi, że sporo pań w tym czasie zmaga się z opryszczką i wcale nie znaczy to, że wirus HSV zagraża każdemu rozwijającemu się w brzuchu mamy dziecku!

Opryszczka wargowa, a opryszczka genitalna – czego najbardziej się obawiamy?

Zdecydowana większość przypadków opryszczki w ciąży to tzw. zimno na ustach, które w przeważającej liczbie przypadków dotyczy infekcji wtórnych. Statystyki pokazują, że przeniesienie wirusa na płód zarówno w pierwszym jak i w drugim trymestrze ciąży jest w takiej sytuacji znikome, choć gdy do niego dojdzie, może okazać się niebezpieczne dla płodu.

Większe ryzyko zakażenia wiąże się z opryszczką miejsc intymnych, ale również w tej sytuacji nie warto wpadać w panikę, ponieważ do blisko 85% przypadków przeniesienia wirusa na dziecko dochodzi w okresie okołoporodowym. Końcówka 3 trymestru jest szczególnie niebezpieczna w przypadku zakażenia pierwotnego, gdy kobieta ulega zakażeniu i sama nie dysponuje przeciwciałami mogącymi powstrzymać replikację wirusa.

Przeniesienie zakażenia na płód może być dla niego niebezpieczne i powodować samoistne poronienia lub porody przedwczesne, ale pamiętajmy, że w pierwszym i drugim trymestrze ciąży ryzyko takiej transmisji jest bardzo małe.

Największe ryzyko przekazania wirusa na dziecko występuje podczas porodu w sytuacji, gdy kobieta cierpi na opryszczkę miejsc intymnych,a wzrosnąć może np. w sytuacji gdy upłynie dużo czasu od pęknięcia błon płodowych do samego porodu. Lekarz może wtedy podjąć decyzję o wykonaniu cesarskiego cięcia.

Opryszczka u noworodka

Wydaje się, że groźniejsza od opryszczki w ciąży (kobiety) może być choroba dziecka w okresie noworodkowym. HSV najgroźniejszy jest w okresie okołoporodowym, ale również w tej sytuacji nie jesteśmy na straconej pozycji i nie możemy ze 100% pewnością powiedzieć, że dziecku zaszkodzi.

Wszystko dlatego, że posiadamy skuteczne leki hamujące rozwój zakażenia, a dodatkowo opryszczka genitalna w 3 trymestrze ciąży (czas porodu) może być wskazaniem do wykonania cesarskiego cięcia, które również ogranicza możliwość transmisji wirusa.

Pomimo wysokiego ryzyka uaktywnienia się wirusa opryszczki w ciąży i tuż po urodzeniu dziecka zakażenia noworodków nie są częste. W przypadku aktywnych zmian warto jednak zadbać o higienę i nie narażać dziecka na kontakt z wirusem HSV (dotyczy to zarówno choroby matki, ojca, jak i osób najbliższych przebywających z dzieckiem).

Opryszczka w ciąży – najważneijsze informacje

Poniżej przedstawiamy garść statystyk, które powinny odrobinę uspokoić matki, które w trakcie ciąży zauważą u siebie objawy opryszczki.

1. Ryzyko przeniesienia zakażenia w przypadku opryszczki nawrotowej jest niewielkie.
2. Wewnątrzmaciczne przeniesienie wirusa odpowiada za 5% zakażeń u noworodków.
3. Za zakażenia okołoporodowe odpowiada głównie wirus HSV-2 (opryszczka genitalna) – około 80% przypadków.
4. Za blisko 70% zakażeń odpowiedzialna jest bezobjawowa infekcja matki w okresie okołoporodowym. ^[1]Cog practice Bulletin: Clinical management guidelines for obstetrician- -gynecologists. No. 82 June 2007. management of herpes in pregnancy. obstetrics and gynecology, vol. 109, no. 6, pp. 1489-1498, … Continue reading
5. Opryszczkę noworodkową stwierdza się zdecydowanie częściej u dzieci w sytuacji, gdy matka przeszła zakażenie pierwotne.

Jak leczyć opryszczkę w ciąży?

Leczenie opryszczki w ciąży polega na podawaniu leków przeciwwirusowych (Acyklowir, Walacyklowir), które hamują namnażanie się HSV w organizmie i zmniejszają ryzyko przeniesienia wirusa na dziecko. Takie leczenie często stosowane jest w sytuacji, gdy opryszczka pojawia się w 3 trymestrze ciąży i organizm matki może nie zdążyć wyprodukować odpowiedniej ilości przeciwciał i przekazać je dziecku.

Pamiętajmy jednak, że za wdrożenie leczenia w ciąży odpowiada lekarz. Jeśli przechodzisz przez infekcję wtórną lub pierwszy raz zauważasz u siebie objawy opryszczki (szczególnie genitalnej), skonsultuj się z ginekologiem, który może zlecić badania potwierdzające rodzaj wirusa oraz wybrać odpowiednie leczenie.

W ciąży nie zaleca się stosowania domowych sposobów na opryszczkę, chyba że zezwoli na to lekarz.

Podsumowanie

Opryszczka w ciąży przysparza przyszłym rodzicom wielu zmartwień, ale na szczęście przeniesienie jej na płód w pierwszym okresie ciąży jest niewielkie, w związku z czym zagrożenie wydaje się stosunkowo małe.

Nie zmienia to jednak faktu, że wirus HSV może wyrządzić spore szkody w młodym organizmie dziecka dlatego warto zadbać, by nie narażać go w okresie noworodkowym na styczność z wirusem.

Odpowiednia dieta, większa ilość snu, nienarażanie się na wysokie promieniowanie UV – to wszystko może sprawić, że będziesz mniej podatna na infekcje nawrotowe i zminimalizujesz do zera możliwość przeniesienia opryszczki zarówno na płód w czasie ciąży, jak i noworodka po porodzie.