REFOOD: Jak 9 na 10 odpadów spożywczych może zostać ponownie wykorzystanych

Wyrzucanie jedzenia to problem, który dotyczy każdego – od domów, przez restauracje, aż po duże fabryki. W Polsce co roku marnuje się około 4,5 miliona ton żywności. To duża strata dla środowiska i budżetów firm oraz konsumentów. Da się jednak zamienić ten „strumień strat” w coś użytecznego.

Przy pomocy dobrze zorganizowanego systemu i nowoczesnych technologii, takich jak rozwiązania REFOOD, można ponownie wykorzystać nawet 9 na 10 odpadów spożywczych. To praktyka, a nie teoria: resztki mogą wrócić do obiegu jako energia, ciepło i bionawozy.

Współpraca z firmą taką jak REFOOD oznacza spełnienie wymagań prawnych, ale też realny udział w gospodarce obiegu zamkniętego. REFOOD działa na rynku od ponad 30 lat i jest jednym z liderów w selektywnej zbiórce oraz przetwarzaniu odpadów spożywczych. Obsługuje firmy z branży spożywczej, handlu i HoReCa, dostarczając sprawdzone rozwiązania. Dzięki temu przeterminowana żywność, odpady z produkcji czy zużyte oleje nie kończą na składowisku, tylko trafiają do dalszego przerobu. Dlatego warto wiedzieć, że REFOOD oferuje kompleksowy odbiór przeterminowanej żywności, co pomaga firmom ograniczać marnowanie.

Czym są odpady spożywcze i dlaczego ich ponowne wykorzystanie jest tak ważne?

Odpady spożywcze to nie tylko resztki z talerza. To także produkty, które z różnych powodów nie mogą już trafić do ludzi. Jeśli są źle zagospodarowane, stają się dużym problemem dla środowiska i gospodarki. Zrozumienie, skąd biorą się te odpady i co z nimi dalej, to pierwszy krok do lepszych działań.

Główne rodzaje odpadów spożywczych w gastronomii i produkcji żywności

W restauracjach i zakładach produkcyjnych powstają różne odpady. Są to na przykład produkty zepsute lub po terminie (często przez złe planowanie zakupów albo przechowywanie), a także obierki, ścinki, kości czy zużyte oleje po przygotowaniu potraw. Do tego dochodzą resztki z talerzy, czyli odpady pokonsumpcyjne.

Warto pamiętać o prostym podziale: odpady roślinne i zwierzęce. Te zwierzęce (np. kości, resztki mięsa, skorupki jaj, nabiał) często są traktowane jako produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego (PUPZ) kategorii 3. Takie odpady wymagają szczególnego sposobu odbioru i przetwarzania, bo obowiązują tu konkretne przepisy. W gastronomii i produkcji powstaje też dużo opakowań (kartony, folie, PET, puszki). To nie są odpady spożywcze, ale też trzeba je segregować i oddawać do recyklingu.

Wpływ odpadów żywnościowych na środowisko, klimat i koszty firm

Skutki marnowania żywności są duże. Gdy odpady trafiają na składowisko, rozkładają się bez dostępu tlenu i wydzielają metan. To gaz cieplarniany dużo silniejszy niż CO₂ i ma duży wpływ na ocieplenie klimatu. Wraz z wyrzucanym jedzeniem marnują się też zasoby użyte do jego wytworzenia: ziemia, woda, nawozy, paliwo, energia oraz praca ludzi.

Dla firm odpady spożywcze oznaczają czystą stratę: zakup towaru, transport, prąd, robocizna, a na końcu opłaty za wywóz i utylizację. Lepsze planowanie, dobre wykorzystanie surowców i segregacja mogą te straty mocno ograniczyć, a czasem dać dodatkowy przychód (np. za sprzedaż posegregowanego oleju posmażalniczego). Do tego dochodzą przepisy w Polsce i UE, w tym ustawa o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności. Obecnie opłata wynosi 0,1 zł za 1 kg zmarnowanej żywności, ale planowane jest podniesienie do 0,5 zł/kg. To mocny sygnał, że trzeba lepiej zarządzać odpadami. Brak zgodności z przepisami grozi karami, a kontrole Sanepidu są coraz częstsze.

Jak działa system REFOOD: 9 na 10 odpadów spożywczych wraca do obiegu

System REFOOD to podejście, które ma jeden cel: odebrać odpady, dobrze je posegregować i przekazać do przerobu tak, by odzyskać z nich jak najwięcej. Firma działa od ponad 30 lat i koncentruje się na praktycznym domykaniu obiegu surowców, co daje konkretne efekty dla środowiska i finansów.

Jakie odpady spożywcze może odbierać REFOOD?

REFOOD odbiera wiele rodzajów odpadów z gastronomii, hoteli, sklepów i przemysłu spożywczego. Chodzi m.in. o odpady klasyfikowane jako kod 16 03 80: produkty przeterminowane, nienadające się do spożycia, wycofane ze sprzedaży, uszkodzone w transporcie lub magazynie, niespełniające wymagań jakościowych (pakowane i niepakowane, gotowe produkty, półprodukty oraz wyroby przemysłu spożywczego). Odbierane są też PUPZ kategorii 3, czyli np. mięso, wędliny, nabiał i gotowe dania ze składnikami zwierzęcymi.

Dodatkowo REFOOD odbiera zużyty olej posmażalniczy (UCO) oraz pieczywo nienadające się do spożycia. Ważne: REFOOD zajmuje się tylko odpadami z działalności gospodarczej, a nie odpadami komunalnymi. Firma pomaga też klientom w poprawnym przypisaniu kodów odpadów i w organizacji segregacji na miejscu, bo to ma duże znaczenie dla całego procesu.

Etapy odbioru, transportu i przetwarzania odpadów

Wprowadzenie systemu REFOOD w firmie jest proste i można je dopasować do skali działania. Zaczyna się od kontaktu z działem sprzedaży i ustalenia, jakie odpady powstają i w jakich ilościach. Potem REFOOD dobiera pojemniki – szczelne, łatwe do mycia i dezynfekcji (np. pojemniki Nexus® Shuttle do bioodpadów i PUPZ kat. 3) – i pomaga ustawić zbiórkę w miejscu powstawania odpadów.

Kolejny krok to ustalenie stałego harmonogramu odbiorów, dopasowanego do potrzeb firmy. Przy każdym odbiorze pełne pojemniki są zabierane, a na ich miejsce podstawiane są czyste i zdezynfekowane. REFOOD przekazuje też pełną dokumentację: Kartę Przekazania Odpadów (dla kodu 16 03 80 w BDO) albo Dokument Handlowy (dla PUPZ kat. 3). To ważne przy kontrolach i do spełnienia obowiązków prawnych. Następnie odpady są przewożone specjalistycznym transportem do zakładów REFOOD.

Technologie i rozwiązania, które pozwalają odzyskać jak najwięcej

Kluczowy element to waloryzacja odpadów, czyli przerób na produkty, które mają wartość. Odpady organiczne (w tym odpady spożywcze i PUPZ kat. 3) są przetwarzane na substrat do biogazowni. W trakcie higienizacji i fermentacji beztlenowej powstaje biogaz, z którego wytwarza się energię elektryczną, ciepło oraz nawóz organiczny (poferment). Poferment wraca na pola i dostarcza glebie składników odżywczych, takich jak azot i fosfor, oraz materii organicznej. To oznacza, że mówimy o realnym recyklingu, a nie tylko o spalaniu.

Zużyte oleje kuchenne i tłuszcze po oczyszczeniu mogą stać się surowcem do biopaliw, co ogranicza zużycie paliw kopalnych. Z kolei odpady piekarnicze mogą być wykorzystywane m.in. do produkcji alkoholu technicznego, który może pełnić rolę biokomponentu do benzyny. Dzięki temu każdy rodzaj odpadu ma jasno określony kierunek przerobu.

Jakie są efekty ekologiczne ponownego wykorzystania 90% odpadów?

Ponowne wykorzystanie 90% odpadów spożywczych mocno zmniejsza obciążenie środowiska. Najważniejszy efekt to ograniczenie emisji metanu i CO₂, które w innym przypadku powstałyby na składowiskach. REFOOD co roku dokłada swój wkład w ograniczanie emisji i zmniejszanie ilości odpadów trafiających na składowanie w Polsce.

Odpady zamieniają się w zieloną energię i ciepło, co wspiera niskoemisyjne źródła energii. Oleje wykorzystane jako surowiec do biopaliw zmniejszają zapotrzebowanie na paliwa kopalne. Poferment wraca do gleby, domykając obieg składników odżywczych i wspierając kolejne plony. To realne działania, które pomagają spowolnić zmiany klimatu i budować bardziej zrównoważoną przyszłość.

Korzyści środowiskowe i biznesowe ze współpracy z REFOOD

Współpraca z REFOOD to rozwiązanie, które daje korzyści firmie i środowisku. Dobrze zorganizowany odbiór i przerób odpadów pozwala zamienić problem w konkretne efekty: mniej kosztów, mniej ryzyka prawnego i lepszy wizerunek.

Mniej emisji CO2 i mniejszy ślad węglowy firmy

Jednym z najważniejszych plusów jest ograniczenie emisji i śladu węglowego. Odpady zamiast na składowisko trafiają do przerobu, gdzie mogą stać się energią i ciepłem. Zużyte oleje kuchenne stają się surowcem do biopaliw, co ogranicza korzystanie z paliw kopalnych. Dla wielu firm to też ważny argument w raportowaniu działań środowiskowych i ESG.

Mniejsze koszty gospodarowania odpadami

Dla firm liczą się koszty. Sprawny system z REFOOD może przynieść oszczędności: lepsza segregacja i odbiór zmniejszają opłaty za wywóz i utylizację. W wybranych przypadkach (np. czysty olej posmażalniczy) możliwa jest też zapłata za surowiec, co zmienia odpad w dodatkowy przychód. Do tego dochodzą korzyści organizacyjne: porządek na zapleczu, mniej zapachów i mniejsze ryzyko problemów z gryzoniami, co ułatwia utrzymanie higieny.

Zgodność z przepisami i wsparcie raportowania ESG

Przepisy są coraz bardziej wymagające, dlatego zgodność z prawem to podstawa. REFOOD odbiera odpady zgodnie z regulacjami krajowymi i unijnymi (np. Rozporządzenie (WE) nr 1069/2009 dla PUPZ kat. 3 oraz ewidencja BDO dla kodu 16 03 80). Każdy odbiór ma jasną dokumentację, co pomaga w razie kontroli Sanepidu, audytów oraz rozmów z kontrahentami i inwestorami. Taki system ułatwia też zbieranie danych do raportów ESG (Environmental, Social, Governance), co dla wielu firm staje się standardem.

Lepszy wizerunek marki, która działa odpowiedzialnie

Klienci coraz częściej wybierają firmy, które dbają o środowisko. Działania ograniczające marnowanie żywności i rozwijające recykling wspierają obraz marki odpowiedzialnej i nowoczesnej. Przykładem może być restauracja Bresca w Waszyngtonie (gwiazdka Michelin), która działa jako neutralna klimatycznie i prowadzi politykę „zero plastiku”, co przyciąga świadomych gości. Współpraca z REFOOD to czytelny sygnał, że firma traktuje zrównoważony rozwój poważnie.

Praktyczne wskazówki – jak ograniczać odpady i zwiększać recykling

Wprowadzenie recyklingu w firmie wymaga działania na kilku poziomach. Liczą się narzędzia i logistyka, ale równie ważne są nawyki oraz świadomość pracowników.

Segregacja odpadów w kuchni i na zapleczu

Podstawą jest segregacja tam, gdzie odpady powstają. W kuchni i na zapleczu powinny stać dobrze opisane pojemniki na różne frakcje, na przykład:

• bioodpady (np. resztki roślinne, fusy),
• PUPZ kat. 3 (np. kości, resztki mięsa),
• zużyte oleje,
• szkło, plastik, papier i metal.

Pojemniki powinny być szczelne, zamykane (np. z pedałem), łatwe do mycia i często opróżniane. Dobrą praktyką jest opróżnianie po zapełnieniu do ok. 2/3 i zawsze na koniec dnia, żeby ograniczyć bakterie i szkodniki. REFOOD dostarcza specjalne pojemniki po myciu i dezynfekcji, co ułatwia utrzymanie higieny.

Trzeba też przestrzegać podstawowych zasad: nie wylewać oleju do kanalizacji i nie wrzucać do niej stałych resztek, bo to grozi awariami. Utylizacja odpadów gastronomicznych młynkami koloidalnymi jest niezgodna z prawem. Resztek z talerzy nie wolno podawać ponownie ani zamrażać. Dobra organizacja zaplecza i właściwe pojemniki to fundament całego systemu.

Szkolenia pracowników i budowanie świadomości zespołu

Nawet najlepszy system nie zadziała bez przeszkolonych osób. Regularne szkolenia pomagają, by każdy pracownik wiedział:

• jak segregować odpady,
• jak stosować FIFO (First In, First Out) przy zapasach,
• jak porcjować i planować, by zostawało mniej resztek,
• jakie są wymogi prawne, zwłaszcza przy PUPZ kat. 3.

Dobrze, jeśli zespół rozumie, że codzienne decyzje wpływają na koszty, czystość w lokalu i opinię klientów. Szkolenia mogą łączyć teorię (przepisy, zakazy) z praktyką (np. jak wykorzystać więcej z warzyw i mięsa). Zaangażowany zespół to podstawa podejścia zero waste.

Współpraca z organizacjami i lokalnymi partnerami

Skuteczne zarządzanie odpadami często opiera się na współpracy. Produkty niesprzedane, ale nadal dobre, można przekazywać bankom żywności lub organizacjom charytatywnym, albo korzystać z platform do dzielenia się nadwyżkami. Odpady, które nie nadają się już dla ludzi, najlepiej przekazać firmie, która potrafi je przerobić w energię, ciepło lub biopaliwa – takiej jak REFOOD.

Można też używać urządzeń zmniejszających objętość odpadów, np. kompaktorów lub belownic (jak Orwak Polska). Takie sprzęty potrafią ograniczyć objętość odpadów nawet o 90%, co może oznaczać mniej pojemników, rzadsze odbiory i niższe koszty transportu. Warto też robić audyty odpadów: sprawdzać co i ile się wyrzuca oraz dlaczego. Pomaga to dobrać działania naprawcze, np. lepsze planowanie menu, wykorzystywanie całego zwierzęcia („od nosa do ogona”) czy maksymalne wykorzystanie warzyw.

Przykłady sukcesów: firmy i lokale ograniczające odpady z REFOOD

Ograniczanie marnowania żywności to obowiązek, ale też szansa na lepszą organizację i przewagę na rynku. Coraz więcej firm traktuje odpady jak surowiec, a nie jak problem.

Restauracje i producenci żywności z odzyskiem powyżej 90%

REFOOD, jako firma z ponad 30-letnim doświadczeniem, pomaga partnerom biznesowym osiągać wysoki poziom odzysku. Konkretne nazwy klientów nie są publicznie podawane wraz z danymi, ale podejście i technologia REFOOD sprawiają, że restauracje, hotele, sieci handlowe i zakłady produkcyjne mogą przekierować prawie cały strumień odpadów do dalszego przerobu. W praktyce oznacza to, że 9 na 10 ton odpadów nie trafia na składowisko, tylko wraca do obiegu jako nowe zasoby. Dla firm oznacza to jednocześnie zgodność z przepisami, realne działania środowiskowe i lepszy wizerunek.

Nowe sposoby wykorzystania resztek: kompost, biogaz, karma dla zwierząt

REFOOD skupia się na przerobie odpadów na biomasę, z której w biogazowniach powstaje biogaz, a potem energia elektryczna, ciepło i nawóz organiczny. Zużyte oleje są przetwarzane na komponenty do biopaliw, a odpady piekarnicze mogą być wykorzystane do produkcji alkoholu technicznego. To główne sposoby działania REFOOD, które domykają obieg surowców.

Poza tym systemem wiele lokali na świecie ma własne pomysły. Isla Coffee w Berlinie robi bazę sernika z resztek spienionego mleka, a spód z resztek chleba. In Guter Gesellschaft w Hamburgu tworzy wegański napój do kawy i krem czekoladowo-migdałowy ze zmielonych migdałów i owsa. Fotografiska w Sztokholmie stawia na sezonowe menu i używa całych produktów, np. sałatkę z całego buraka. Londyńskie Silo, uznawane za pierwszą restaurację zero waste, kupuje surowce bez opakowań, a odpady kuchenne przerabia na kompost. Nawet wyposażenie ma z odzysku: krzesła z odpadów drewnianych, poduszki ze starych dżinsów, talerze z przetworzonych toreb. Te przykłady pokazują, że kreatywne podejście może zmniejszać straty i budować unikalny styl marki.

Najczęstsze pytania o REFOOD i ponowne wykorzystanie odpadów spożywczych

Zarządzanie odpadami spożywczymi budzi wiele pytań. Poniżej odpowiedzi na te, które pojawiają się najczęściej, aby ułatwić zrozumienie zasad współpracy z REFOOD.

Czy każdy rodzaj żywności może trafić do ponownego wykorzystania?

Nie każda żywność wraca do obiegu w ten sam sposób. Według hierarchii postępowania z odpadami najpierw należy zapobiegać ich powstawaniu, a potem – jeśli to możliwe – przekazać żywność nadal zdatną do jedzenia (np. do potrzebujących). REFOOD działa wtedy, gdy produkt nie nadaje się już do spożycia przez ludzi i trzeba go zagospodarować w inny sposób.

REFOOD odbiera m.in. odpady przeterminowane (kod 16 03 80), PUPZ kat. 3, zużyte oleje posmażalnicze (UCO) oraz pieczywo nienadające się do spożycia. Firma odbiera odpady wyłącznie z działalności gospodarczej, nie komunalne. Najważniejsza jest poprawna segregacja na miejscu, bo wtedy każdy strumień odpadu może trafić do właściwego przerobu, zamiast na składowisko.

Jak wdrożyć system REFOOD w swojej firmie?

Wdrożenie systemu REFOOD jest proste i elastyczne. Najpierw trzeba skontaktować się z działem sprzedaży REFOOD. Pracownicy pomogą ustalić, jakie odpady powstają w firmie i w jakich ilościach. Na tej podstawie dobierane są pojemniki – szczelne, higieniczne i wygodne – oraz ustawiana jest segregacja u źródła.

Potem ustala się harmonogram odbiorów dopasowany do potrzeb. Przy odbiorze REFOOD zabiera pełne pojemniki i zostawia czyste oraz zdezynfekowane. Współpraca jest skalowalna: można zacząć np. od olejów i później dodać kolejne frakcje. REFOOD działa w całej Polsce, wspierając firmy z branży spożywczej, handlu i HoReCa.

Jakie są koszty wdrożenia i obsługi REFOOD?

Koszty ustala się indywidualnie – zależą od rodzaju i ilości odpadów oraz częstotliwości odbiorów. Warto jednak patrzeć na to szerzej: to nie tylko wydatek, ale też inwestycja w porządek, zgodność z prawem i ograniczenie strat.

To także inwestycja w zmniejszenie ryzyka kar i mandatów, ograniczenie ogólnych kosztów gospodarowania odpadami, a czasem nawet uzyskanie dodatkowego przychodu (np. przy czystych olejach posmażalniczych). Dodatkową wartością są dane i dokumenty przydatne w raportowaniu ESG oraz w rozmowach z partnerami biznesowymi. REFOOD wspiera firmy w budowaniu rozwiązań, które mają sens także finansowo.

Podsumowanie

Trwają prace nad zmianami w ustawie o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności, w tym nad podniesieniem opłaty za marnowanie z 0,1 zł/kg do 0,5 zł/kg. To sprawia, że odpowiedzialne zarządzanie odpadami spożywczymi staje się jeszcze ważniejsze. Wielu przedsiębiorców, szczególnie z handlu i branży rolno-spożywczej, obawia się, że nowe obowiązki i koszty mogą finalnie podnieść ceny żywności. W takiej sytuacji rozwiązania REFOOD – firmy działającej w przetwarzaniu odpadów spożywczych od ponad 30 lat – są praktyczną odpowiedzią na te wyzwania.

REFOOD, jako część międzynarodowej Grupy SARIA, ma doświadczenie i zaplecze techniczne, które pozwala sprawnie domykać obieg surowców. Odpady mogą zostać zamienione w energię, ciepło i bionawozy, co pomaga w realizacji celów recyklingu, ogranicza emisje CO2 i wspiera rolnictwo. Warto też podkreślić, że REFOOD bierze udział w rozmowach z różnymi stronami – Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, klientami, organizacjami branżowymi i NGO – aby wypracować dobre rozwiązania ograniczające marnowanie żywności. W czasie, gdy firmy i konsumenci potrzebują jasnych zasad i edukacji w temacie odpadów spożywczych, REFOOD oferuje nie tylko usługę, ale też realne wsparcie w budowaniu bardziej zrównoważonego działania. To praktyczne podejście, które z czasem pomaga środowisku, firmie i klientom, zamieniając straty w wartościowe zasoby.