Podwyższone monocyty – co oznaczają?
Monocyty należą do białych krwinek, a ich główną rolą jest regulowanie pracy układu immunologicznego. Zarówno podwyższone, jak i obniżone monocyty mogą prowadzić do różnych zaburzeń. W tym artykule przyjrzyjmy się pierwszej z wymienionych sytuacji, czyli podwyższonym monocytom.
Czym są monocyty?
Monocyty zaliczają się do białych krwinek, czyli leukocytów. Są agranulocytami – oznacza to, że nie zawierają ziarnistości w cytoplazmie.
Warto wiedzieć, że są to największe komórki krwi. Powstają w szpiku kostnym z komórek macierzystych, a następnie przedostają się do krwi i różnych narządów, gdzie ulegają przeobrażeniu w makrofagi.
Główną rolą tych komórek jest regulowanie pracy układu immunologicznego. Na powierzchni monocytów znajdują się receptory, które reagują na chemokiny. Umożliwia to rozpoznanie miejsca, gdzie toczy się stan zapalny i aktywacji makrofagów (odpowiedzialnych za fagocytozę, czyli pochłanianie i niszczenie m.in. drobnoustrojów chorobotwórczych) [1].
Kiedy i jak badań poziom monocytów?
Badanie poziomu monocytów zazwyczaj wykonuje się w ramach rutynowych badań służących podstawowej ocenie stanu zdrowia. Szczególnymi wskazaniami do oznaczenia poziomu monocytów są m.in.:
- częste i przewlekłe infekcje, które mogą wskazywać na zaburzenia w funkcjonowaniu układu immunologicznego
- podejrzenie chorób hematologicznych
- obniżenie odporności np. w wyniku przeszczepu
- monitorowanie leczenia stanu zapalnego
Poziom monocytów ocenia się podczas morfologii krwi, która jest powszechnie wykonywanym badaniem diagnostycznym. Jak przygotować się do takiego badania? Zaleca się, aby przeprowadzać morfologię na czczo – najlepiej między godziną 7 a 9, po co najmniej 8 godzinach od ostatniego posiłku. Ponadto przed zgłoszeniem się na morfologię krwi należy powstrzymać się od picia alkoholu, intensywnego wysiłku fizycznego i zadbać o odpowiednią ilość snu [1].
Co oznaczają podwyższone monocyty?
Podwyższone monocyty, czyli liczba monocytów przekraczająca górną granicę normy to monocytoza. Nie zawsze oznacza stan ciężki – czasami jest sygnałem, że organizm został zaatakowany przez kilkudniową infekcję. Przy czym nieznacznie podwyższone monocyty obserwuje się nie tylko podczas infekcji, ale i na etapie zdrowienia po przebytym zakażeniu.
Wśród przyczyn podwyższonych monocytów wymienia się m.in.:
- gruźlicę
- infekcyjne zapalenie wsierdzia
- choroby zapalne tkanki łącznej
- nieswoiste zapalenia jelit
- marskość z niewydolnością wątroby
- sarkoidoza
- malaria
- cytomegalia
- ospa wietrzna
- półpasiec
- kiła
- choroby rozrostowe np. ziarnica złośliwa (są rzadką przyczyną podwyższonego poziomu monocytów)
Jeśli monocytoza utrzymuje się krócej niż trzy miesiące i nie towarzyszą jej inne niepokojące objawy, należy monitorować stan zdrowia. Po pewnym czasie zaleca się powtórzenie morfologii krwi obwodowej z rozmazem w celu ponownego sprawdzenia poziomu monocytów [1].
Niepokojący jest również obniżony poziom monocytów. Może świadczyć o zaburzeniach odporności np. w przebiegu AIDS. Czasami jest również wynikiem długotrwałego i silnego stresu, chorób neurologicznych czy psychicznych, a także chemioterapii.
Regularne badania poziomu monocytów są ważne dla monitorowania stanu zdrowia i wczesnego wykrywania potencjalnych problemów zdrowotnych. W przypadku nieprawidłowych wyników zaleca się konsultację z lekarzem w celu dalszej diagnostyki i ewentualnego wdrożenia odpowiedniego leczenia. Warto pamiętać, że podwyższony poziom monocytów może wskazywać na infekcje, choroby powodujące obniżenie odporności, malarię i inne problemy zdrowotne, dlatego nie należy bagatelizować żadnych niepokojących objawów.
[1] https://diag.pl/pacjent/artykuly/monocyty-czym-sa-i-kiedy-warto-badac-ich-poziom/
